Wilt u doofblinde bezoekers beter verwelkomen in uw museum, theater of culturele organisatie? Op deze pagina ontdekt u wat doofblindheid betekent, welke drempels bezoekers kunnen ervaren en welke eerste stappen u kunt zetten naar een toegankelijker cultuuraanbod.

Elke culturele instelling is anders. Daarom biedt Empoway sensibiliseringsworkshops, vormingen en begeleiding op maat aan.

Cultuur moet voor iedereen toegankelijk zijn. Toch is een bezoek aan een museum, theater of andere culturele locatie voor doofblinde personen vaak niet vanzelfsprekend. Informatie en activiteiten zijn meestal sterk visueel of auditief opgebouwd, waardoor belangrijke onderdelen van de ervaring moeilijk toegankelijk kunnen zijn.

Toegankelijkheid gaat verder dan de fysieke toegang tot een gebouw. Ook de voorbereiding van het bezoek, de communicatie, het onthaal, de begeleiding, de bewegwijzering en de manier waarop kunst of een voorstelling wordt ervaren, spelen een belangrijke rol.

Doofblindheid is een combinatie van een visuele en auditieve beperking. De impact verschilt sterk van persoon tot persoon. Sommige mensen zijn volledig doof en blind, terwijl anderen nog een beperkt zicht of gehoor hebben.

Ook de communicatievoorkeuren verschillen. Een doofblinde bezoeker kan bijvoorbeeld Vlaamse Gebarentaal, tactiele gebarentaal, duidelijke gesproken taal, geschreven tekst, braille, haptische communicatie of ondersteunde communicatie gebruiken.

Doofblinde bezoekers kunnen vóór, tijdens en na een cultureel bezoek verschillende drempels ervaren. Deze zijn niet altijd onmiddellijk zichtbaar voor medewerkers.

• Moeilijk vindbare of ontoegankelijke informatie over het programma en de beschikbare ondersteuning.
• Een onvoldoende toegankelijk reservatiesysteem.
• Onvoldoende verlichting of visueel contrast.
• Veel achtergrondlawaai, drukte of onverwachte veranderingen.
• Medewerkers die niet weten hoe ze contact kunnen maken of ondersteuning kunnen aanbieden.
• Te weinig tijd om informatie te ontvangen en te verwerken.
• Kunstwerken, objecten, kostuums of decorelementen die uitsluitend visueel worden aangeboden.
• Het ontbreken van aangepaste communicatie, begeleiding, audiodescriptie of tactiele mogelijkheden.

Door deze drempels samen met doofblinde bezoekers te onderzoeken, kan uw organisatie gerichte en haalbare verbeteringen ontwikkelen.

U hoeft niet alles in één keer te veranderen. Begin met enkele concrete stappen en bespreek deze met doofblinde bezoekers.

• Bied duidelijke en toegankelijke informatie over het programma, de locatie en de beschikbare ondersteuning.
• Voorzie een rechtstreeks contactpunt en vraag vooraf naar communicatie- en ondersteuningsbehoeften.
• Informeer over bereikbaarheid, verlichting, geluidsniveau, trappen, rustplekken en begeleiding.

• Spreek de bezoeker rechtstreeks aan, stel uzelf voor en vraag hoe u het best communiceert.
• Leg de omgeving en het verloop van het bezoek rustig uit.
• Vraag toestemming voordat u lichamelijke begeleiding aanbiedt.

• Voorzie voldoende tijd, een aangepast tempo en rustmomenten.
• Meld veranderingen, obstakels en verplaatsingen vooraf.
• Bied aangepaste beschrijvingen, gebarentaal, tactiele communicatie, audiodescriptie of tactiele ontdekking aan, afhankelijk van de bezoeker.

• Vraag feedback aan de bezoeker en eventuele begeleiders of tolken.
• Bespreek met het team wat goed werkte en wat beter kan.
• Gebruik de ervaring om de toegankelijkheid duurzaam verder te ontwikkelen.

Toegankelijkheid is een voortdurend proces. Door te luisteren, aanpassingen uit te proberen en feedback te verzamelen, kan uw organisatie stap voor stap een duurzamer en toegankelijker cultuuraanbod ontwikkelen.

Empoway ontwikkelde een reeks van vijf video’s over doofblindheid en culturele toegankelijkheid. De video’s bieden op een visuele en concrete manier essentiële informatie waarmee culturele organisaties doofblinde bezoekers beter kunnen verwelkomen.

Elke video is beschikbaar in twee taalversies: Vlaamse Gebarentaal (VGT) met Nederlandse ondertiteling, en Frans-Belgische Gebarentaal (LSFB) met Franse ondertiteling.

Wat doofblindheid betekent en welke ervaringen doofblinde bezoekers in culturele locaties kunnen hebben.

Hoe u respectvol contact maakt en de communicatie afstemt op de bezoeker.

Het belang van een duidelijk onthaal, veilige begeleiding en een begrijpelijke beschrijving van de omgeving.

Eenvoudige en haalbare aanpassingen vóór en tijdens een culturele activiteit.

Veelvoorkomende fouten vermijden en inclusieve gewoonten ontwikkelen.

Empoway ontwikkelde deze expertise dankzij een project rond de toegankelijkheid van musea en theaterhuizen voor doofblinde personen. In samenwerking met vier culturele instellingen organiseerden we zes workshops en sensibiliseerden we ongeveer veertig culturele professionals.

Tijdens deze trajecten stonden praktische oefeningen, uitwisseling en de ervaringen van doofblinde personen centraal. Deze praktijkervaring vormt vandaag de basis voor onze workshops, vormingen en begeleiding op maat.

Elke culturele organisatie heeft haar eigen ruimtes, activiteiten, publiek en uitdagingen. Daarom bestaat er geen standaardoplossing voor toegankelijkheid. Afhankelijk van uw behoeften kan Empoway onder meer aanbieden:

• Een sensibiliseringsworkshop over doofblindheid.
• Een praktische vorming voor medewerkers.
• Advies over onthaal, communicatie en begeleiding.
• Analyse van een bezoek, activiteit, tentoonstelling of voorstelling.
• Ondersteuning bij het ontwikkelen en testen van tactiele en toegankelijke ervaringen.
• Begeleiding op maat, samen met mensen met expertise in doofblindheid.

De expertise en hulpmiddelen op deze pagina werden ontwikkeld in het kader van een project rond culturele toegankelijkheid voor doofblinde personen. Dit project werd gerealiseerd door Empoway met de steun van de Koning Boudewijnstichting.